PS3 Kol Test: DualShock 3 ve Sixaxis Kolunu Bilgisayarda Deneyin

DualShock 3 Kolunu Beş Adımda Hazırlayın

1. Mini-USB kabloyu bulun: DualShock 3 ve Sixaxis, ön kenarda mini-USB (USB mini-B) girişi kullanır. Telefon şarj kablolarının çoğu micro-USB ya da USB-C olduğu için uymaz. Veri hattı olan bir mini-USB kablo seçin, yalnızca şarj eden ucuz kablolar kolu bilgisayara hiç göstermez.
2. Windows için sürücüyü kurun: Windows, PS3 kolunu kutudan çıktığı gibi oyun kolu olarak sunmaz. DsHidMini benzeri bir sürücü kurun ve kurulum notlarındaki adımları izleyin. Sürücü, kolu sisteme standart bir HID oyun kolu ya da XInput kolu olarak tanıtır. Linux kullanıyorsanız bu adımı atlayabilirsiniz.
3. Kolu takın ve PS tuşuna basın: Kabloyu takın ve ortadaki PS tuşuna bir kez basın. Ön taraftaki dört küçük ışıktan biri sabit yanmalıdır. Işıkların hepsi uzun süre yanıp sönüyorsa sürücü kolu henüz kabul etmemiş demektir, kabloyu çıkarıp yeniden takmayı deneyin.
4. Sayfayı etkinleştirin: Bu sayfayı Chrome, Microsoft Edge, Firefox ya da Opera ile açın ve koldaki herhangi bir tuşa basın. Tarayıcı, gizlilik nedeniyle kolu ancak ilk girişten sonra sayfaya bildirir. Panelde cihaz adı ve eşleme türü görünmelidir.
5. Girişleri tek tek doğrulayın: Çarpı, Daire, Kare ve Üçgen tuşlarına, L1, R1, Select, Start ve yön tuşlarına basın. Analog çubukları yavaşça çevirin, L3 ve R3 için çubuklara bastırın. L2 ve R2 tetiklerini yavaşça sıkın ve değerin 0'dan 1'e düzgün yükseldiğini izleyin, ardından titreşim düğmelerini deneyin.

PS3 Kol Test Sonuçları Neyi Gösterir?

Panel, sürücünün DualShock 3 kolundan aldığı ve tarayıcıya aktardığı değerleri filtre uygulamadan gösterir. Aşağıdaki tablo sağlıklı bir kolda ne görmeniz gerektiğini ve sapmaların olası nedenlerini özetler.

Eski Bir Kol İçin PS3 Kol Test Neden İşe Yarar?

DualShock 3, PlayStation 3 ile birlikte uzun yıllar satıldı ve bugün elinizdeki kolun büyük olasılıkla on yıldan fazla geçmişi var. Bu kadar eski bir kolda sorunlar genellikle sinsice başlar: karakter bir yöne hafifçe kayar, bir tuş bazen tepki vermez, tetik tam bırakılmaz ya da pil birkaç dakikada biter. Oyun içinde bu belirtiler ölü bölge ve yardımcı nişan ayarları yüzünden gizlenebilir.

Tarayıcıda yapılan bir PS3 kol test bu katmanları devreden çıkarır ve kolun gerçekten ne gönderdiğini sayılarla gösterir. Böylece sorunun koldan mı, kablodan mı yoksa sürücü ayarından mı kaynaklandığını ayırt edebilirsiniz. İkinci el bir kol alırken de satıcının yanında birkaç dakikalık bir denetim yapmak, sonradan çıkacak sürprizlerin önüne geçer.

Sixaxis ile DualShock 3 Arasındaki Fark

PlayStation 3 ilk çıktığında kutudan Sixaxis kolu çıkıyordu. Sixaxis, hareket sensörü taşıyan ama titreşim motoru bulunmayan bir koldu. Kısa süre sonra aynı gövdeye iki titreşim motoru eklenmiş DualShock 3 geldi ve Sixaxis'in yerini aldı. Dışarıdan bakınca ikisi neredeyse aynıdır, ayırt etmenin en kolay yolu kolun önündeki yazıya ve arkadaki etikette yer alan model koduna bakmaktır.

Test sırasında bu farkın tek pratik sonucu titreşimdir. Sixaxis kolunda titreşim düğmelerine bastığınızda hiçbir şey hissetmemeniz normaldir, bu bir arıza değildir. DualShock 3'te ise iki motordan biri sessiz kalıyorsa motorun kendisi, kabloları ya da lehim noktaları sorunlu olabilir. Tuşlar, analog çubuklar ve tetikler her iki modelde de aynı şekilde ölçülür.

Windows'ta Sürücü Neden Şart ve Ne Yapar?

DualShock 3, standart bir HID oyun kolu gibi davranmaz. Kol bilgisayara takıldığında veri göndermeye başlaması için özel bir komut bekler ve Windows bu komutu kendiliğinden göndermez. Sonuç olarak aygıt yöneticisinde kol görünse bile oyunlar ve tarayıcılar ondan anlamlı bir giriş alamaz ya da yalnızca bir kısmını alır. Bu yüzden Windows tarafında DsHidMini gibi bir sürücüye ihtiyaç vardır.

Bu tür sürücüler kolu farklı modlarda sunabilir: bazı modlar kolu genel bir HID oyun kolu olarak, bazıları ise Xbox koluymuş gibi XInput üzerinden tanıtır. Seçtiğiniz mod, tarayıcıda gördüğünüz düğme numaralarını ve eşleme türünü doğrudan etkiler. XInput modunda tuşlar Xbox düzenine çevrilir ve Chrome kolu standart eşlemeyle gösterir. Bir modda eksik görünen tuş varsa, testi diğer modda tekrarlamak sorunun koldan mı sürücüden mi geldiğini netleştirir.

• Windows: DsHidMini benzeri bir sürücü gerekir, mod seçimi tuş numaralarını değiştirir
• Linux: çekirdekteki hid-sony sürücüsü kolu çoğu dağıtımda doğrudan tanır
• Android ve iOS: PS3 kolu için resmi destek yoktur, sonuçlar cihaza göre değişir
• Bluetooth: önce kablo ile bilgisayarın adresinin kola yazılması gerekir

Gamepad API DualShock 3'ten Hangi Verileri Alır?

Sürücü kolu standart eşlemeyle sunduğunda düğmeler şu sırayla görünür: Çarpı, Daire, Kare ve Üçgen 0 ile 3 arasına, L1 ve R1 4 ile 5'e, L2 ve R2 6 ile 7'ye, Select ve Start 8 ile 9'a, L3 ve R3 10 ile 11'e yerleşir. Yön tuşları 12 ile 15 arasında, PS tuşu ise 16 numarada yer alır. Analog çubuklar dört eksen olarak -1 ile +1 arasında okunur.

DualShock 3'ün bilinen özelliklerinden biri basınca duyarlı tuşlardır. Yüz tuşları, yön tuşları ve omuz tuşları aslında ne kadar sert bastığınızı da ölçer. Ancak bu basınç bilgisi Gamepad API'nin standart modeline girmez ve çoğu sürücü modunda tarayıcıya yalnızca basılı ya da serbest bilgisi gelir. L2 ve R2 ise her durumda 0 ile 1 arasında kademeli değer verir, bu da tetik testini anlamlı kılar.

Mini-USB Girişi, Kablo ve Bluetooth Eşleştirme

Eski kollarda en sık karşılaşılan sorunlardan biri gevşemiş mini-USB girişidir. Yıllar boyunca takılıp çıkarılan kablo, giriş içindeki tırnakları ve lehimleri yorar. Testi yaparken kablo takılıyken fişi hafifçe yukarı aşağı oynatın ve paneli izleyin. Kol bağlantıyı kesip yeniden bağlanıyorsa, sorun büyük olasılıkla girişte ya da kablodadır. Önce başka bir kabloyla deneyin, sorun devam ederse girişin onarılması gerekir.

Kablosuz kullanım için DualShock 3, standart Bluetooth eşleştirme ekranında doğrudan eşleşmez. Kol, bağlanacağı cihazın adresini kendi içinde saklar ve bu adres önce USB kablo ile kola yazılmalıdır. PlayStation 3 bunu kablo takıldığında otomatik yapar, bilgisayarda ise sürücünün eşleştirme aracı bu işi üstlenir. Bluetooth testinde kopmalar görüyorsanız, aynı denetimi kabloyla tekrarlayarak sorunun kablosuz bağlantıdan mı geldiğini ayırın.

Analog Kayması ve Tetikler: PS3 Kol Test ile Teşhis

DualShock 3'teki analog çubuklar potansiyometre tabanlıdır ve yıllar içinde aşınır. Çubukları bırakın ve değerleri birkaç saniye izleyin. Çok küçük ve rastgele oynamalar normaldir, ancak sürekli aynı yöne doğru bir sapma kaymanın kendisidir. Beş saniyelik kayma ölçümü bu süre boyunca görülen en büyük sapmayı kaydeder ve sonucu hafif ya da belirgin kayma olarak sınıflandırır.

Tetikler için önce L2 ve R2'yi tamamen bırakın ve değerin sıfıra döndüğünü doğrulayın. Yayı zayıflamış ya da içine kir girmiş bir tetik küçük bir değer göndermeye devam eder, bu da yarış oyunlarında sürekli hafif gaz etkisi yaratır. Ardından tetiği yavaşça sıkın: değer atlamadan, düzgün biçimde yükselmelidir. Temizlik sonrasında tekrarlanan bir PS3 kol test, iyileşmenin gerçek olup olmadığını açıkça gösterir.

Hareket Sensörü, Titreşim ve Tarayıcı Sınırları

Sixaxis adı, kolun içindeki hareket sensöründen gelir. Kol eğilmeyi ve sallanmayı algılayabilir, bazı PS3 oyunları bunu direksiyon ya da nişan için kullanır. Ancak bu sensör verisi Gamepad API'nin standart modelinde yer almaz. GPadTester'daki WebHID hareket paneli de yalnızca DualShock 4, DualSense ve DualSense Edge için tasarlanmıştır, bu yüzden PS3 kolunda jiroskop ya da pil göstergesi görmezsiniz.

Titreşim tarafında durum sürücüye bağlıdır. Sürücü kolu XInput modunda sunduğunda Chrome ve Microsoft Edge çoğu zaman iki motoru da çalıştırabilir. Genel HID modunda ise tarayıcı titreşim komutunu kola iletemeyebilir. Titreşim düğmelerine bastığınızda hiçbir şey olmuyorsa, aynı denemeyi farklı bir sürücü modunda tekrarlamadan motoru arızalı saymayın.

Pil, Şarj ve Kablosuz Kullanım Süresini Gözlemlemek

DualShock 3 içinde şarj edilebilir bir lityum iyon pil bulunur ve kol yalnızca USB üzerinden şarj olur. Yıllar içinde bu pil kapasitesini kaybeder. Tarayıcı PS3 kolunun pil seviyesini okuyamaz, ancak pratik bir gözlem yapabilirsiniz: kolu tam doldurun, kabloyu çıkarın ve Bluetooth üzerinden bağlıyken panelin açık kalmasına izin verin. Bağlantının ne kadar sürede koptuğunu not etmek, pilin durumu hakkında kabaca fikir verir.

Kablo takılıyken ışıkların yanıp sönerek şarj durumunu göstermesi normaldir. Kol kablo takılıyken çalışıyor ama kablo çıkınca hemen kapanıyorsa, pil büyük olasılıkla ömrünü tamamlamıştır ya da pil soketi temassızdır. Pil değişimi vida açmayı gerektirir ve analog modül değişimine göre çok daha basit bir işlemdir. Değişimden sonra kablosuz bir deneme ile kolun uzun süre bağlı kaldığını doğrulayın.

Emülatörler ve PC Oyunlarında DualShock 3 Kullanmak

Pek çok kişi DualShock 3'ü bilgisayarda emülatörlerle eski oyunları oynamak için kullanır. Emülatörler genellikle kolu kendi giriş ayarı ekranında tanır ve her tuşu tek tek atamanızı ister. Atama sırasında bir tuş algılanmıyorsa, önce bu sayfada aynı tuşa basın. Tuş burada görünüyorsa sorun emülatör ayarındadır, burada da görünmüyorsa kol ya da sürücü tarafında aramanız gerekir.

Modern PC oyunlarının çoğu XInput kollarını bekler. Bu yüzden sürücüyü XInput modunda kullanmak, oyunların kolu doğrudan tanımasını sağlar ve ekranda Xbox tuş simgeleri görünür. Genel HID modu ise bazı emülatörlerde daha fazla tuş bilgisi sunabilir. Hangi modun size uygun olduğunu bulmak için her iki modda da kısa bir PS3 kol test yapıp tuşların ve tetiklerin eksiksiz geldiği modu seçmek pratik bir yöntemdir.

Temizlik Sonrası Ölçümü Tekrarlamak

DualShock 3'te tuşların altındaki iletken membranlar ve analog modüllerin çevresi zamanla toz ve yağ toplar. Kolu açmadan önce dış yüzeyi hafif nemli bir bezle silmek, tuş aralarındaki kiri basınçlı havayla üflemek ve analog çubukları birkaç kez tam daire çevirmek, hafif sorunların bir kısmını giderebilir. Kolu açmaya karar verirseniz, vidaları sökmeden önce kolun fişini çekin ve pil bağlantısını ayırın.

Her müdahaleden sonra aynı sırayla ölçüm yapın: önce tuşlar, sonra analog çubuklar, ardından tetikler ve en son kayma ölçümü. Sonuçların ekran görüntüsünü almak ya da rapor kopyalama düğmesini kullanmak, önceki durumla karşılaştırmayı kolaylaştırır. Değerler iyileşmiyorsa, sorunun temizlikle değil parça değişimiyle çözüleceğini kabul etmek zaman kazandırır.

İkinci El ve Taklit DualShock 3 Kolları

PS3 kolları ikinci el pazarında hâlâ çok satılıyor, ancak bu pazarda orijinaline benzeyen taklit kollar da yaygın. Taklit kollar bazen sürücülerle tam uyumlu çalışmaz, bağlantı sırasında farklı tepki verir ya da tetiklerde kademeli değer yerine yalnızca açık kapalı bilgisi gönderir. Tetik değerinin 0 ile 1 arasında akıcı ilerleyip ilerlemediği, kolu tanımanın pratik yollarından biridir.

Satın almadan önce kısa bir denetim listesi uygulayın: bütün tuşlara basın, çubukları tam daire çevirin, bırakınca merkeze dönüşü izleyin ve tetikleri yavaşça sıkın. Kablo takılıyken fişi oynatın, mümkünse titreşimi de deneyin. Bu adımlar birkaç dakika sürer ve tamamı bu sayfada yapılabilir.

• Bütün tuşlar tek basışta tek sinyal vermeli
• Analog çubuklar bırakılınca sıfıra çok yakın bir değere dönmeli
• L2 ve R2 değeri akıcı biçimde 0'dan 1'e yükselmeli
• Kablo oynatıldığında kol bağlantıyı kesmemeli

Ölü Bölge Ayarı ve Ne Zaman Onarım Gerekir?

Panelde gördüğünüz küçük bir analog sapması oyunda her zaman sorun yaratmaz. Emülatörler ve PC oyunları genellikle bir ölü bölge uygular ve bu bölgedeki değerleri sıfır kabul eder. Kolunuzun bırakıldığındaki en büyük değerini not edin ve ölü bölgeyi bu değerin biraz üzerine ayarlayın. Böylece kaymayı gizlerken hassasiyetten gereğinden fazla kaybetmezsiniz.

Sapma kabul edilebilir bir ölü bölgeyle bile kapanmıyorsa ya da her testte büyüyorsa, analog modülü değiştirmek gerekir. DualShock 3'te analog modüller ana karta lehimlidir, bu nedenle değişim lehim deneyimi ister. Onarımdan önce ve sonra yapılan iki PS3 kol test sonucunu yan yana koymak, işlemin gerçekten işe yarayıp yaramadığını kanıtlamanın en basit yoludur.