Test tay cầm PC: kiểm tra tay cầm USB, không dây và hàng phổ thông

Cách test tay cầm PC trong 5 bước

1. Kết nối tay cầm với máy tính: Cắm cáp USB có truyền dữ liệu, cắm bộ thu không dây vào cổng USB rồi bật tay cầm, hoặc ghép Bluetooth trong phần cài đặt của hệ điều hành. Nên cắm thẳng vào máy thay vì qua hub USB khi kiểm tra lần đầu.
2. Chọn chế độ XInput nếu tay cầm có công tắc: Nhiều tay cầm phổ thông có công tắc hoặc tổ hợp phím để đổi giữa XInput và DirectInput. Với Windows, chế độ XInput thường cho sơ đồ nút gọn gàng nhất trên trình duyệt.
3. Nhấn một nút để trang nhận tay cầm: Mở trang và nhấn một nút bất kỳ. Trình duyệt chỉ cho trang thấy tay cầm sau thao tác đầu tiên. Xem tên thiết bị và xem trang báo sơ đồ chuẩn hay sơ đồ thô.
4. Bấm hết nút, đo cần và cò: Nhấn từng nút, bốn hướng D-pad và hai lần nhấn cần. Buông cần để chạy bài đo drift, xoay chậm sát mép để xem độ tròn, bóp từng cò thật chậm để xem có giá trị trung gian không.
5. Thử rung và đo tần số cập nhật: Bật rung nhẹ, rung mạnh và rung kép nếu tay cầm có mô tơ. Xem tần số cập nhật đo được tính bằng Hz và lặp lại vài lần để có con số ổn định.

Đọc kết quả test tay cầm PC

Tay cầm phổ thông rất đa dạng, nên kết quả có thể khác nhau nhiều giữa các mẫu. Bảng dưới giúp bạn phân biệt giới hạn thiết kế của tay cầm giá rẻ với lỗi phần cứng thật sự.

Test tay cầm PC phù hợp với những loại tay cầm nào

Thị trường tay cầm cho PC rất rộng: từ những mẫu USB có dây giá vài trăm nghìn đồng, tay cầm không dây có bộ thu 2.4G, tay cầm Bluetooth dùng chung cho điện thoại và máy tính, tới các mẫu kiểu dáng giống tay cầm Xbox hay PlayStation do nhiều nhà sản xuất làm. Dù là loại nào, nếu hệ điều hành nhận nó là tay cầm, trình duyệt đều đọc được qua Gamepad API do W3C mô tả.

Khi bạn kiểm tra trên trang, công cụ hiện toàn bộ nút, trục và cò mà tay cầm gửi lên, với giá trị thô tới bốn chữ số thập phân. Bạn thấy chính xác tay cầm đang làm gì trước khi game áp vùng chết hoặc ánh xạ nút riêng.

Trang không đọc được cảm biến chuyển động hay touchpad của tay cầm phổ thông. Chế độ WebHID của công cụ chỉ dành cho tay cầm Sony. Với các mẫu khác, những phần bạn kiểm tra được là nút, cần, cò và rung.

XInput và DirectInput: hai cách Windows nhận tay cầm

XInput là giao diện Microsoft giới thiệu cùng tay cầm Xbox 360 và hiện là chuẩn tay cầm phổ biến nhất trên Windows. Tay cầm XInput có bố cục cố định: bốn nút mặt, hai nút vai, hai cò analog riêng biệt, hai cần, D-pad, Back, Start. Windows có sẵn driver nên tay cầm hoạt động ngay khi cắm.

DirectInput là giao diện cũ hơn, linh hoạt hơn nhưng không có bố cục chuẩn. Mỗi tay cầm DirectInput có thể báo nút và trục theo thứ tự riêng. Ở chế độ này, hai cò thường dùng chung một trục, nên bóp cả hai cùng lúc thì chúng triệt tiêu nhau.

Trong trình duyệt, tay cầm XInput thường được nhận với sơ đồ chuẩn, nên hình vẽ trên trang khớp với nút bạn nhấn. Tay cầm DirectInput thường hiện sơ đồ thô, nghĩa là bạn thấy số thứ tự nút và trục nhưng hình vẽ có thể không khớp. Con số vẫn đúng, chỉ là vị trí hiển thị khác.

Vì sao sơ đồ nút có thể bị lộn xộn

Khi trang không nhận ra sơ đồ chuẩn, nó hiển thị nút theo thứ tự mà tay cầm báo lên. Với tay cầm DirectInput, nút số 0 có thể là nút bên trái, nút số 3 có thể là nút vai, và D-pad có thể được báo như một trục thay vì bốn nút.

Điều này không có nghĩa là tay cầm hỏng. Cách kiểm tra đúng là nhấn từng nút và xem đúng một ô sáng lên, khi thả tay thì ô đó tắt. Nếu mỗi nút đều cho một tín hiệu riêng và ổn định, phần cứng vẫn tốt.

Nếu tay cầm có chế độ XInput, chuyển sang chế độ đó thường làm sơ đồ trở nên chuẩn. Nhiều tay cầm phổ thông đổi chế độ bằng cách giữ một nút trong vài giây, nhấn tổ hợp phím hoặc gạt công tắc. Hướng dẫn đi kèm tay cầm sẽ ghi cách làm.

Nút Analog và nút Mode trên tay cầm phổ thông

Nhiều tay cầm USB giá rẻ có một nút ghi chữ Analog hoặc Mode, thường đi kèm một đèn nhỏ. Nút này bật hoặc tắt hai cần analog, hoặc đổi chức năng giữa cần trái và D-pad.

Nếu khi kiểm tra bạn thấy cần trái không làm gì, hoặc cần trái lại điều khiển D-pad, hãy nhấn nút Analog một lần rồi thử lại. Khi đèn sáng, cần analog thường hoạt động bình thường.

Một số tay cầm còn có nút Turbo, khiến nút được gán tự nhấn liên tục khi bạn giữ. Nếu thấy một nút nhấp nháy trên trang khi giữ, hãy kiểm tra xem Turbo có đang bật không. Thường bạn tắt Turbo bằng cách giữ nút Turbo và nhấn lại nút đó.

Cò analog thật hay cò kỹ thuật số

Cò analog có cảm biến hành trình, báo giá trị từ 0 tới 1 tùy bạn bóp sâu bao nhiêu. Đây là điều quan trọng trong game đua xe, nơi ga và phanh cần điều chỉnh mượt. Nhiều tay cầm giá rẻ lại dùng cò kỹ thuật số, chỉ báo 0 hoặc 1 như nút thường.

Cách kiểm tra rất đơn giản: bóp cò thật chậm và nhìn con số trên trang. Nếu giá trị nhảy thẳng từ 0 lên 1, cò là kỹ thuật số. Nếu giá trị tăng từ từ qua các mức trung gian, cò là analog.

Ở chế độ DirectInput, cò analog có thể hiện trên một trục chung. Bóp cò trái làm trục tăng về một phía, bóp cò phải làm trục đi về phía ngược lại. Nếu thấy hiện tượng này, chuyển sang XInput để có hai giá trị riêng.

Drift và độ tròn của cần trên tay cầm giá rẻ

Tay cầm phổ thông thường dùng cần analog loại chiết áp với chất lượng không đồng đều. Có chiếc hoạt động tốt nhiều năm, có chiếc bị lệch ngay từ khi mới mua. Vì vậy kiểm tra tay cầm ngay khi nhận hàng là thói quen rất đáng có.

Đặt tay cầm lên bàn, buông tay và chạy bài đo drift. Giá trị nghỉ trong khoảng cộng trừ 0,05 là chấp nhận được. Trên 0,1 hoặc dao động liên tục là dấu hiệu cảm biến kém, nên đổi trả nếu còn trong thời hạn.

Tiếp theo xoay cần sát mép. Nhiều tay cầm giá rẻ có vùng quét hơi vuông, không chạm mép ở hướng chéo hoặc vượt quá mép ở hướng thẳng. Sai số nhỏ không ảnh hưởng nhiều khi chơi, nhưng sai số lớn khiến nhân vật đi chéo chậm hơn hoặc nhanh hơn bình thường.

Tay cầm không dây 2.4G và Bluetooth

Tay cầm không dây có bộ thu 2.4G thường hoạt động như tay cầm có dây khi bộ thu cắm vào máy. Bộ thu đã được ghép sẵn với tay cầm, nên bạn chỉ cần cắm và bật. Nếu tay cầm không kết nối, hãy thử cắm bộ thu ở cổng USB khác, tránh đặt sát các thiết bị phát sóng mạnh.

Tay cầm Bluetooth phổ thông có thể ghép trực tiếp với PC. Một số mẫu có nhiều chế độ Bluetooth cho PC, Android hay iOS, và mỗi chế độ khiến máy nhận tay cầm khác nhau. Nếu sơ đồ nút trên trang lộn xộn, hãy thử chế độ khác.

Kết nối không dây phụ thuộc nhiều vào pin. Pin yếu có thể làm tay cầm mất kết nối, rung yếu hoặc phản hồi chậm. Trước khi kết luận tay cầm hỏng, hãy sạc đầy hoặc thay pin mới.

Công cụ có sẵn của Windows và trình duyệt

Windows có một bảng cài đặt tay cầm cũ, mở được bằng lệnh joy.cpl trong hộp thoại Run. Bảng này cho phép xem nút và trục cơ bản, và cân chỉnh tay cầm DirectInput. Tuy nhiên nó hiển thị khá đơn giản và không cho bạn thấy con số chính xác.

Trình duyệt thì đọc tay cầm qua Gamepad API, cho bạn thấy giá trị thô tới bốn chữ số thập phân, đo drift, đo tần số cập nhật và thử rung trên cùng một trang. Bạn có thể dùng cả hai: cân chỉnh trong joy.cpl rồi mở trang để kiểm tra lại.

Lưu ý rằng cân chỉnh trong joy.cpl chủ yếu áp dụng cho tay cầm DirectInput. Tay cầm XInput thường không dùng dữ liệu cân chỉnh này.

Test tay cầm PC khi tay cầm không được nhận

Nếu nhấn nút mà trang không hiện gì, trước tiên hãy kiểm tra cáp. Nhiều cáp USB chỉ sạc, không truyền dữ liệu. Thử cáp khác, cổng USB khác, cắm thẳng vào máy thay vì qua hub.

Tiếp theo xem hệ điều hành có nhận tay cầm không. Trên Windows, mở Trình quản lý thiết bị hoặc joy.cpl. Nếu hệ điều hành không thấy tay cầm, vấn đề nằm ở kết nối hoặc driver, không phải ở trình duyệt.

Nếu hệ điều hành nhận nhưng trang không thấy, hãy đóng các chương trình khác đang dùng tay cầm, tải lại trang và nhấn một nút. Một số phần mềm ánh xạ tay cầm có thể giữ thiết bị hoặc tạo tay cầm ảo, khiến trang hiện hai thiết bị cùng lúc.

Nút bấm đúp, nút liệt và độ trễ

Nút bấm đúp là lỗi khá hay gặp ở tay cầm giá rẻ: một lần nhấn mà máy nhận hai lần. Trên trang, hãy nhấn từng nút nhiều lần với tốc độ khác nhau và xem bộ đếm có tăng đúng một mỗi lần không.

Nút liệt thường do màng cao su bên dưới mòn hoặc bụi bẩn. Nếu phải nhấn mạnh hoặc nhấn lệch tâm mới nhận, nút đã có vấn đề. Hãy ghi lại kết quả để làm bằng chứng khi đổi trả.

Tần số cập nhật đo trên trang giúp so sánh các cách kết nối. Tay cầm có dây thường ổn định hơn không dây. Con số chỉ mang tính tương đối vì còn phụ thuộc hệ điều hành và trình duyệt.